Inleiding
De honingbes (Lonicera caerulea), ook wel bekend als blauwe honingbes of haskap, is een relatief onbekende maar bijzonder waardevolle bes voor de tuin. Deze plant is extreem winterhard, rijpt vroeg in het seizoen en produceert gezonde, smaakvolle bessen. Hoewel de honingbes al eeuwenlang wordt gekweekt in koude gebieden zoals Siberië, Canada en Japan, begint hij pas recent aan populariteit te winnen in Nederland en België. In deze blog staat deze bijzondere bes centraal.
Wat is de honingbes?
De honingbes behoort tot de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae) en is een van de vroegst rijpende bessensoorten in de tuin. De vruchten zijn langwerpig en blauw-paars van kleur, met een dunne schil en sappig vruchtvlees. De smaak wordt vaak omschreven als een kruising tussen bosbes, framboos en zwarte bes, met een lichte honingachtige nasmaak.
Kenmerken van de honingbes:
- Oorsprong: Siberië, Canada, Japan en Noord-Europa.
- Hoogte van de struik: 1 tot 2 meter.
- Smaak: Zoetzuur, met tonen van honing en blauwe bes.
- Bestuiving: niet zelfbestuivend, heeft een tweede plant van een ander ras nodig voor vrucht.
Waarom is de honingbes bijzonder?
De honingbes heeft een aantal unieke eigenschappen die hem onderscheiden van andere bessenstruiken:
1. Supervroeg blad, bloesem en vrucht
Net als de gele kornoelje is de honingbes voor mij een van de aankondigers van de lente. Als de blaadjes verschijnen, weet je dat het voorjaar eraan komt. Niet lang daarna verschijnen de subtiele maar erg mooie lichtgele bloemen. En terwijl de meeste bessen pas in de zomer rijpen, is de honingbes al klaar voor de oogst in mei of juni. Dit maakt het een ideale aanvulling voor tuinliefhebbers die het bessenplukseizoen willen verlengen.
2. Winterhard en robuust
De honingbes kan extreme kou overleven en verdraagt temperaturen tot wel -40°C. Dit maakt hem perfect voor koelere klimaten, waar andere bessenstruiken het moeilijk hebben.
3. Gezondheidsvoordelen
Honingbessen zitten boordevol antioxidanten, vitamine C en vezels. Ze bevatten meer anthocyanen (de stoffen die ze hun blauwe kleur geven) dan bosbessen, wat ze een echte superfood maakt.
4. Weinig last van plagen en ziekten
In tegenstelling tot andere fruitsoorten wordt de honingbes nauwelijks aangetast door plagen en ziektes. Hierdoor is hij zeer geschikt voor biologische teelt.
Hoe kweek je honingbessen?
Het kweken van honingbessen is eenvoudig en vereist weinig onderhoud. Hier zijn enkele tips om ervoor te zorgen dat je struiken optimaal groeien en veel fruit produceren.
1. Standplaats
Honingbessen zijn behoorlijk flexibel als het gaat om hun standplaats. Ze stellen niet veel eisen en kunnen zelfs in de schaduw groeien. Het enige nadeel is dat ze op een schaduwrijke plek iets minder snel groeien en minder bessen produceren. Toch is het ook een mooie optie voor een kleine haag, omdat de struiken een prettige uitstraling hebben, al vroeg in blad staan en de bessen een extraatje bieden.
2. Bestuiving en rassenkeuze
Honingbessen zijn niet zelfbestuivend. Je hebt minstens twee cultivars nodig als je bessen wilt.
Populaire rassen zijn onder andere:
- Aurora: Grote, zoete vruchten.
- Boreal Blizzard: Hoge opbrengst, stevige bessen.
- Honeybee: Zoet en productief.
3. Oogsten en bewaren
Honingbessen zijn rijp zodra ze volledig donkerblauw zijn en gemakkelijk loslaten van de struik. Ze kunnen vers gegeten worden, maar ook worden ingevroren of verwerkt tot sap, jam of wijn.
Leuke weetjes over de honingbes
- In Japan wordt de honingbes ‘Haskap’ genoemd, wat ‘elixer voor een lang leven’ betekent.
- Honingbessen behoren tot de vroegst rijpende vruchten in de tuin.
- Vogels zijn er dol op, maar het besje groeit onder het blad, en is dus moeilijker te vinden. 🙂
Conclusie
De honingbes is een geweldige aanvulling op elke tuin. Hij is makkelijk te kweken, extreem gezond en heerlijk van smaak. Door zijn vroege rijping brengt hij al in het voorjaar een eerste oogst. Ben je op zoek naar een winterharde, onderhoudsarme bes? Dan is de honingbes een perfecte keuze!